Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
|
|
Historia MinisterstwaPo I wojnie światowej Pod koniec I wojny światowej władze Niemiec i Austro - Węgier wyraziły zgodę na zorganizowanie polskiej władzy wykonawczej w postaci Rady Ministrów i poszczególnych resortów. Dekretem z dnia 3 stycznia 1918 roku powołano m.in. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Początkowo zagadnienia bezpieczeństwa publicznego stanowiły jedynie drobny wycinek zakresu kompetencji MSW. Bezpieczeństwem publicznym zajmował się wydział policji znajdujący się w sekcji administracyjnej. Do głównych zadań realizowanych przez MSW należały:
Obok spraw porządkowych resort spraw wewnętrznych zajmował się przestępczością kryminalną i polityczną. Minister Spraw Wewnętrznych odpowiedzialny był za bezpieczeństwo i spokój publiczny w całym państwie. Prawne i polityczne kształtowanie się II Rzeczypospolitej oddziaływało także na zmiany strukturalne MSW. Zakres kompetencji MSW systematycznie rozszerzał się poprzez pochłanianie niektórych ministerstw lub przejmowanie od nich pewnych dziedzin administracji publicznej. Okres międzywojenny (1919 - 1939 rok) W II Rzeczypospolitej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych uważane było za najważniejszy resort, ponieważ jego działalność decydowała o podstawowych problemach funkcjonowania państwa. Minister Spraw Wewnętrznych sprawował zarząd nad wszystkimi sprawami wewnętrznymi, które nie były zastrzeżone dla innych ministrów rządu oraz był szefem służby bezpieczeństwa. Najważniejszym zadaniem ministra był nadzór nad działalnością podległych mu organów bezpieczeństwa, do których należały centralne i terenowe organy MSW, Policja Państwowa, częściowo policja specjalna - administracyjna i formacje wojskowe ochraniające granice. Organizację i zakres działania MSW określał statut organizacyjny, na podstawie którego powołano następujące departamenty:
W strukturze Ministerstwa brakowało jednak odpowiedniej komórki wewnętrznej, która koncentrowałaby wszystkie sprawy z zakresu bezpieczeństwa i mogła samodzielnie podejmować określone działania wykonawcze. W tym celu, 20 maja 1919 roku, MSW wydało okólnik na podstawie którego, utworzono dział zajmujący się wyłącznie zagadnieniami bezpieczeństwa. Zmiana struktury ministerstwa wprowadziła jego podział na cztery departamenty: ogólny, administracyjny, bezpieczeństwa publicznego i pracy oraz samorządowy. Struktura MSW była w późniejszym czasie jeszcze wielokrotnie zmieniana. W konsekwencji powstały cztery dodatkowe biura - wojskowe, osobowe, organizacyjne i inspekcyjne. W tym czasie, zmiany w strukturze Ministerstwa charakteryzowały się dowolnością i nie znajdowały swojego uzasadnienia w praktyce. Dlatego Rada Ministrów rozporządzeniem z 28 października 1920 roku ustaliła ogólne zasady organizacji urzędowania ministerstw. Na jej podstawie 13 stycznia 1921 roku uchwalono statut organizacyjny MSW. Zgodnie z nim podstawowymi jednostkami wewnętrznymi ministerstwa stały się departamenty kierowane przez dyrektorów. Po II wojnie światowej Po wojnie, władzę w Polsce przejęły władze komunistyczne, które doprowadziły do zmiany ustroju politycznego i utworzyły komunistyczne struktury polityczne i administracyjne. Zapewnieniem bezpieczeństwa zajął się Resort Bezpieczeństwa Publicznego, który został utworzony dekretem z dnia 21 lipca 1944 roku o powołaniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego i jego 13 resortów. Na podstawie ustawy z dnia 13 listopada 1956 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przejęło także pełen zakres obowiązków po Komitecie do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Po 1990 roku Powrót do tradycji sprzed II wojny światowej nastąpił dopiero w 1990 roku. Po upadku komunizmu nastąpiły zmiany w systemie władzy w Polsce. Naczelnym organem administracji państwowej realizującym politykę państwa w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego stał się Minister Spraw Wewnętrznych, którego Urząd powołano 6 kwietnia 1990 roku. Do zakresu działania Ministra należały m.in.:
Ponadto, Ministrowi Spraw Wewnętrznych podlegały Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe oraz Jednostka Wojskowa Nr 1004 – Biuro Ochrony Rządu. Doradztwo i konsultacje w sprawach należących do zakresu działania Ministra prowadził Polityczny Komitet Doradczy, powołany 9 lipca 1990 roku. W 1996 roku, w ramach reformy centrum administracyjno – gospodarczego Rządu do struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przyłączono dział administracji. W wyniku zmian organizacyjnych, nadzór nad Urzędem Ochrony Państwa przekazany został Prezesowi Rady Ministrów. Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 1996 r. utworzono Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dotychczas z resortem spraw wewnętrznych związani byli:
    |