Promocja Polski na szczeblu samorządowym i obywatelskim

Fundusz sołecki

Fundusz sołecki

  1. Fundusz sołecki jest formą budżetu partycypacyjnego.
  2. Fundusz sołecki to środki finansowe wyodrębnione w budżecie gminy, które są zagwarantowane dla sołectw na wykonanie przedsięwzięć służących poprawie warunków ich życia. To zebranie wiejskie – czyli mieszkańcy danego sołectwa podejmują decyzje na co mają zostać wykorzystane ww. środki finansowe. Dlatego też, to samym mieszkańcom zależy na tym, aby środki były wydawane w sposób prawidłowy i efektywny.
  3. Ustawą o funduszu sołeckim wprowadzono zestandaryzowany system wsparcia inicjatyw lokalnych, który umożliwia realizację ważnych społecznie przedsięwzięć na terenie sołectwa. Dzięki ustawie o funduszu sołeckim nastąpił znaczny wzrost aktywności społecznej i inicjatyw obywatelskich na terenach wiejskich.

Zasady tworzenia i realizacji funduszu sołeckiego

  1. Decyzja o utworzeniu funduszu sołeckiego pozostaje w gestii rad gmin.
  2. Zasady tworzenia i realizacji funduszu sołeckiego oraz zasady zwrotu (z budżetu państwa) części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego (obecnie wysokość zwrotu wynosi 20, 30 i 40%, najwyższy zwrot dostają gminy najuboższe, a najmniejszy te najbogatsze) – reguluje ustawa o funduszu sołeckim.
  3. Fundusz sołecki jest realizowany od 2009 r. Biorąc pod uwagę liczbę gmin w których funkcjonuje fundusz można stwierdzić, że jest to rozwiązanie zgodne z oczekiwaniami społeczności wiejskiej. W latach 2009 – 2013 ok. 55% gmin, w których są sołectwa, tworzyło fundusz sołecki. Od 2014 r. liczba gmin która realizowała fundusz sołecki rośnie i w 2017 r. fundusz sołecki realizowany jest w 69,4% gmin w kraju w których są sołectwa tj. w 1510 gminach.
  4. Zgodnie z przepisami ustawy „pełen cykl” dotyczący realizacji „jednego” funduszu sołeckiego trwa 3 lata (np. w roku 2015 gmina podejmuje uchwałę o wyodrębnieniu w budżecie gminy funduszu sołeckiego, który jest realizowany w 2016 r., a w 2017 r. następuje zwrot z budżetu państwa części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego) – czyli: planowanie, realizacja, zwrot. 
  5. Oznacza to, że w jednym roku – np. w roku 2017 – gmina podejmuje zarówno decyzję o wyodrębnieniu (bądź niewyodrębnieniu) w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki w roku 2018; poszczególne sołectwa z terenu danej gminy realizują przedsięwzięcia zaplanowane do realizacji w poprzednim roku oraz gmina występuje ze stosownym wnioskiem do wojewody o zwrot z budżetu państwa części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego w roku 2016.

Fundusz sołecki w liczbach

1. Liczba gmin, w których wyodrębniono fundusz sołecki – podjęcie przez rady gmin  stosownych „decyzji” o realizacji funduszu – etap planowania – realizacja funduszu w następnym roku (na podstawie danych przekazywanych przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych: lata 2009 – 2012 od roku 2013 - na podstawie danych przekazanych przez wojewodów):

  • w roku 2009 – 1178
  • w roku 2010 -  1122
  • w roku 2011 – 1165
  • w roku 2012 – 1174
  • w roku 2013 – 1184
  • w roku 2014 – 1419
  • w roku 2015 -  1498
  • w roku 2016 – 1510
  • w roku 2017 - 1551

[Dane z 2016 r. - ogólna liczba gmin w kraju – 2478. Liczba gmin w których są sołectwa – 2175 (dane GUS z 2013 r.). Według stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. liczba sołectw wynosiła 40 688 (dane GUS - BDL].

2. Kwota wydatków wykonanych ramach funduszu sołeckiego w latach 2010 – 2016 i zaplanowanych do realizacji w latach 2017 - 2018

  • w roku 2010 - ok. 168 mln zł
  • w roku 2011 - ok. 205 mln zł
  • w roku 2012 - ok. 234 mln zł
  • w roku 2013 - ok. 250 mln zł
  • w roku 2014 - ok. 270 mln zł
  • w roku 2015 – ok. 336 mln zł
  • w roku 2016 – ok. 384 mln. zł
  • w roku 2017 – zaplanowano wydatki na poziomie – ok. 445 mln zł
  • w roku 2018 - zaplanowano wydatki na poziomie – ok. 558 mln. zł

3. Wysokość zwrotu z budżetu państwa części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego wyniosła:

  • w roku 2011  -  43 824 tys. zł (ok. 44 mln)
  • w roku 2012  -  51 173 tys. zł (ok. 51 mln)
  • w roku 2013   - 58 363 tys. zł (ok. 58 mln)
  • w roku 2014  -  62 393 tys. zł (ok. 62 mln)
  • w roku 2015 -   90 267  tys. zł (ok. 90 mln)
  • w roku 2016 –  116 138 tys. zł. (ok. 116 mln)
  • w roku 2017 – 119 745 tys. zł. (ok. 120 mln)
  • na rok 2018 w budżecie państwa zaplanowano kwotę (rezerwa celowa) 135 000 tys. zł.
  • na rok 2019 w budżecie państwa zaplanowano kwotę (rezerwa celowa) 138 500 tys. zł.

Podstawy prawne

  1. Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. poz. 301 z późn. zm.).
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie wzorów informacji przekazywanych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i wojewodę, trybu zwrotu części wydatków gmin wykonywanych w ramach funduszu sołeckiego oraz wzoru wniosku o ten zwrot (Dz. U. poz. 916).
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 20 sierpnia 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów informacji przekazywanych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i wojewodę, trybu zwrotu części wydatków gmin wykonywanych w ramach funduszu sołeckiego oraz wzoru wniosku o ten zwrot (Dz. U. poz. 1389).

Mapa serwisu