Handel ludźmi jest zjawiskiem podlegającym dynamicznym przemianom. Skuteczne przeciwdziałanie i walka z tym zjawiskiem wymaga udziału i współpracy wielu podmiotów administracji rządowej oraz organizacji pozarządowych. 5 marca 2004 roku na mocy Zarządzenia nr 23 Prezesa Rady Ministrów powołano Zespół do Spraw Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi. Przewodniczącym Zespołu jest Piotr Stachańczyk - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele podmiotów administracji rządowej i organizacji pozarządowych. Do zadań Zespołu należy proponowanie oraz opiniowanie podejmowanych działań zmierzających do skutecznego zwalczania i zapobiegania handlowi ludźmi, współpraca z organami administracji rządowej, samorządu terytorialnego oraz organizacjami pozarządowymi w zakresie zwalczania i zapobiegania handlowi ludźmi oraz ocena realizacji Krajowego Planu Działań przeciwko Handlowi Ludźmi.

Celem Krajowego Planu Działań przeciwko Handlowi Ludźmi jest tworzenie warunków koniecznych dla skutecznego przeciwdziałania i zwalczania handlu ludźmi. W jego ramach podmioty administracji rządowej i organizacje pozarządowe wypełniają zadania służące przeciwdziałaniu i zwalczaniu handlu ludźmi w Polsce.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

• koordynuje działania w ramach Zespołu ds. Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi;
• zapewnia organizację konferencji i spotkań gromadzących podmioty zaangażowane w walkę z handlem ludźmi;
• wspiera projekty dotyczące handlu ludźmi;
• jest odpowiedzialne za wprowadzenie tematyki handlu ludźmi do programów mediów publicznych i podnoszenie świadomości opinii społecznej.

Od 2006 r. w Departamencie Polityki Migracyjnej MSWiA funkcjonuje Zespół do Spraw Handlu Ludźmi, który jest odpowiedzialny za:

• Obsługę prac międzyresortowego Zespołu do Spraw Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi,
• Monitorowanie prac związanych z realizacją zadań zapisanych w „Krajowym Planie Działań przeciwko Handlowi Ludźmi” (do 2008 r. w Krajowym Program Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi),
• Podjęcie prac nad przygotowaniem „Krajowego Planu” na kolejne lata,
• Koordynowanie systemu wsparcia i ochrony ofiar handlu ludźmi, w tym nadzorowanie realizacji zadania publicznego dot. prowadzenia Krajowego Centrum Interwencyjno - Konsultacyjnego dla Ofiar Handlu Ludźmi

Kontakt:

zespol.handel@mswia.gov.pl
fax. (+48 22) 60 154 62

Komenda Główna Policji

Zgodnie z rozkazem organizacyjnym Komendanta Głównego Policji z dnia 14 czerwca 2007 r. w Wydziale Kryminalnym Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji został powołany Centralny Zespół do walki z Handlem Ludźmi, Organami Ludzkimi, Pornografią Dziecięcą i Pedofilią. Do jego zadań należy koordynacja i nadzór nad działalnością koordynatorów i zespołów do walki z handlem ludźmi powołanych w komendach wojewódzkich i Komendzie Stołecznej Policji, prowadzenie działań prewencyjnych, inicjowanie procesu szkolenia funkcjonariuszy zwalczających handel ludźmi i narządami ludzkimi, pedofilię i pornografię dziecięcą. Do zadań zespołów i koordynatorów utworzonych w Wojewódzkich Komendach Policji należy m.in. stosowanie zasad określonych w Algorytmie postępowania funkcjonariuszy organów ścigania w przypadku ujawnienia przestępstwa handlu ludźmi, prowadzenie rozpoznania, monitorowanie potencjalnych miejsc przestępstw handlu ludźmi, uczestniczenie w międzynarodowych operacjach i szkoleniach związanych ze zwalczaniem handlu ludźmi.

Straż Graniczna

W Komendzie Głównej Straży Granicznej i oddziałach Straży Granicznej powołano nieetatowych koordynatorów i zastępców koordynatorów dw. z handlem ludźmi (13 koordynatorów, 12 zastępców koordynatorów). Koordynatorzy są funkcjonariuszami z pionu operacyjno-śledczego. Do ich zadań należy m.in. koordynacja działań pomiędzy jednostkami i komórkami organizacyjnymi Straży Granicznej, Strażą Graniczną a Policją oraz koordynacja działań w ramach Programu wsparcia i ochrony ofiary/świadka handlu ludźmi, w tym również współpracy z organizacjami pozarządowymi realizującymi zadania związane z ochroną ofiar.

W celu usprawnienia systemu koordynacji, Decyzją Nr 139 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dn. 18 czerwca 2008 r. w Komendzie Głównej Straży Granicznej został również powołany Zespół do spraw stałego monitoringu i koordynacji działań Straży Granicznej w zakresie zapobiegania i zwalczania przestępstwa handlu ludźmi. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele Zarządu Operacyjno-Śledczego, Zarządu Granicznego, Zarządu ds. Cudzoziemców, Biura Analiz Strategicznych, Biura Kadr i Szkolenia oraz Gabinetu Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Ministerstwo Sprawiedliwości

Wśród inicjatyw ustawodawczych nakierowanych na zwalczanie handlu ludźmi i poprawę sytuacji ofiar przestępstw projektowane jest:

• utworzenie Funduszu Pomocy Ofiarom Przestępstw
• stworzenie ram prawnych dla zapewnienia dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej przyznawanej przez państwo osobom fizycznym, wzmocnienie prawnokarnej ochrony ofiar przestępstwa handlu ludźmi oraz seksualnego wykorzystywania dzieci
• nowelizacja art. 253 k.k., wprowadzenie regulacji nakierowanych na zwalczanie pornografii dziecięcej i wykorzystywania seksualnego nieletnich oraz wypracowanie definicji handlu ludźmi, nowelizacja art. 101 § 4 k.k. – wydłużenie okresu przedawnienia karalności przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę nieletniego i nowelizacja art. 202§ 4b penalizującego tzw. wirtualną pornografię dziecięcą.

Wśród innych działań MS należy wymienić:

• wyodrębnienie komórki organizacyjnej ds. ofiar przestępstw, opracowywanie materiałów informacyjnych dotyczących ochrony ofiar przestępstw,
• opracowywanie Wskazówek metodycznych dla prokuratorów prowadzących lub nadzorujących postępowania karne w sprawach dotyczących handlu ludźmi,
• cykliczne szkolenia dla sędziów i prokuratorów

Ponadto, w czerwcu 2007 r. w Prokuraturach Apelacyjnych zostali wyznaczeni prokuratorzy pełniący role konsultantów do spraw handlu ludźmi.

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Do najbardziej aktualnych inicjatyw należy przygotowanie Ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2007r. Nr 48, poz. 320), która wprowadza przepisy stanowiące podstawę do udzielenia wsparcia z uwagi na bezpośredni fakt bycia ofiarą/ świadkiem handlu ludźmi. Ustawa weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2007 roku. Zmiany zakładają objęcie systemem pomocy społecznej ofiar handlu ludźmi, będących: obywatelami Polski, cudzoziemcami uprawnionymi do korzystania z pomocy społecznej zgodnie z 5 art.ust.2 i 3 ustawy o pomocy społecznej lub cudzoziemcami, którzy otrzymali zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na mocy art. 53a ust. 2 pkt 4 lub art. 53 ust.1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach.

Celem właściwego stosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej i w efekcie zapewnienia ofiarom handlu ludźmi skutecznej pomocy, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej opracowało i przekazało do stosowania Wskazówki dla kadry pomocy społecznej oraz od początku 2008 r. wdraża system szkoleń na temat wsparcia ofiar handlu ludźmi skierowany do przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej

Do organizacji pozarządowych aktywnie zaangażowanych w walkę i zapobieganie handlowi ludźmi należą:

Fundacja przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu „La Strada”

Fundacja jest częścią składową międzynarodowej sieci: La Strada Program Prewencji Handlu Kobietami z Europy Środkowej i Wschodniej, który działa w dziewięciu krajach.
We wszystkich krajach prowadzone są analogiczne formy działania, składające się z trzech kampanii: informacyjno -; lobbingowej, prewencyjno - edukacyjnej oraz pomocy ofiarom. Wszystkie organizacje współpracują ze sobą dzieląc się doświadczeniami i najlepszymi praktykami, wykorzystując swoje materiały i publikacje, a także metody i techniki pracy prewencyjnej. Współpracują również przy konkretnych przypadkach powrotu i reintegracji ofiar handlu kobietami. Zespół Fundacji prowadzi także działalność szkoleniową
i wydawniczą, uruchomiony został telefon zaufania w języku rosyjskim. Trenerzy z La Strady szkolą funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej, a także pedagogów, pracowników socjalnych i przedstawicieli innych polskich organizacji pozarządowych.
W latach 2006 - 2009 Fundacja La Strada realizowała na zlecenie Ministra SWiA zadanie publiczne pt. „Program wsparcia i ochrony ofiary/świadka handlu ludźmi” Od kwietnia 2009 r. prowadzi również Krajowe Centrum Interwencyjno - Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi.

skr. poczt. 5
00-956 Warszawa 10
tel./fax (+ 48 22) 622 19 85
tel. zaufania: (+ 48 22) 628 99 99
www.strada.org.pl
e-mail: strada@pol.pl

Fundacja Dzieci Niczyje – pełniła funkcję Narodowego Punktu Konsultacyjnego ds. dzieci cudzoziemskich bez opieki i dzieci – ofiar handlu w ramach projektu współpracy Państw Regionu Morza Bałtyckiego. W 2004 r. fundacja została polskim punktem konsultacyjnym w ramach Programu Seperated Children in Europe, zarządzanego przez Save the Children i UNHCR. Specjaliści Fundacji asystują w przesłuchaniach małoletnich cudzoziemców bez opieki aplikujących o status uchodźcy w Polsce. Fundacja szkoli w zakresie zjawiska handlu dziećmi, udziela pomocy psychologicznej dla dzieci cudzoziemskich bez opieki i dzieci – ofiar handlu. Ponadto na potrzeby profesjonalistów i osób zaangażowanych w przeciwdziałanie procederowi handlu dziećmi w 2006 roku powstało wydawnictwo „Problem handlu dziećmi – w Polsce i na świecie” i kampania edukacyjna „Dzieci nie są na sprzedaż!” sponsorowana przez Ambasadę Brytyjską.
Program na rzecz dzieci cudzoziemskich bez opieki i dzieci-ofiar handlu
ul. Walecznych 59
03-926 Warszawa
tel. (+48 22) 616 16 69
www.fdn.pl
e-mail: dziecicudzoziemskie@fdn.pl, ofiaryhandlu@fdn.pl

ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych poszukuje zaginionych, pomaga rodzinom osób, które wyjechały za granicę w poszukiwaniu pracy, stały się ofiarami zjawiska handlu ludźmi lub utraciły kontakt z bliskimi. Wśród inicjatyw podejmowanych przez fundację wymienić należy: prowadzenie całodobowej linii wsparcia poszukiwanie i pomoc w organizacji poszukiwań osób zaginionych, publikowanie zdjęć zaginionych w Internecie i w mediach, zbieranie informacji, pomoc w nawiązaniu kontaktu z rodziną tym, którzy odeszli z domu, udzielanie porad prawnych i socjalnych, wsparcia psychologicznego, prowadzenie serwisów i ogólnopolskiej kampanii społecznej pod hasłem„Bezpieczna praca”.
skr. poczt. 127
00-958 Warszawa 66
24h linia wsparcia: 0 801 24 70 70
tel. (+48 22) 654 70 70
fax (+48 22) 654 79 73
www.zaginieni.pl
e-mail: itaka@itaka.org.pl

Stowarzyszenie im. Marii Niepokalanej na Rzecz Pomocy Dziewczętom i Kobietom
Stowarzyszenie profesjonalnie przeciwdziała handlowi kobietami oraz gwarantuje kompleksową pomoc dla krzywdzonych kobiet, ofiar przemocy, w tym przemocy seksualnej i przymuszonej prostytucji.
Stowarzyszenie prowadzi:

1. streetworking (dyżur na ulicach) w Katowicach - „wejście” w środowisko osób prostytuujących się, nawiązanie kontaktu oraz przedstawienie oferty pomocowej,
2. Punkt Konsultacyjny - doraźna pomoc psychologiczna, terapeutyczna, prawna, itp. (zapisy: osobiście - ul. Z. Krasińskiego 21 w Katowicach, tel. 32 255-38-69 lub e-mail: punkt@Po-MOC.pl)
3. Ośrodek Rehabilitacyjno-Wychowawczy - całodobowe, bezpieczne schronienie dla kobiet i kobiet z dziećmi, które doświadczyły szeroko rozumianej przemocy, w tym przymuszonej prostytucji i handlu ludźmi
4. działania profilaktyczne i szkoleniowe - Program „Wzrost Kompetencji profesjonalistów w pracy profilaktycznej i naprawczej z młodzieżą zagrożoną współczesnymi formami wykluczenia społecznego: handlem ludźmi lub przymuszoną prostytucją - www.WzrostKompetencji.pl oraz Program „Profesjonalny STREETWORKING” - www.STREETWORKING.pl

ul. Z. Krasińskiego 21, 40-019 Katowice
tel. (+48) 32 255-38-69, fax: (+48) 32 44-123-20
Biuro Stowarzyszenia: biuro@Po-MOC.pl
Zapisy do specjalistów (terapeuty, psychologa, prawnika, itp.) w Punkcie Konsultacyjnym: punkt@Po-MOC.pl

Interwencja i pomoc w rozwiązaniu problemów: pomoc@Po-MOC.pl
tel. interwencyjny (kom. całodobowy) 694 489 187

Dział Fundraisingu, Projektów i Współpracy: projekty@Po-MOC.pl
Dział Profilaktyki i Szkoleń: program@WzrostKompetencji.pl lub profesjonalny@streetworking.pl