Społeczeństwo obywatelskie traktowane jako struktury samoorganizacji społeczeństwa, lokującego się poza, ale nie bez związków z instytucjonalnymi strukturami państwa, ma stanowić dopełnienie demokracji. W takim ujęciu władza ma zarządzać i koordynować działaniami podejmowanymi przez społeczeństwo. Obywatele jednocząc się w społeczeństwie obywatelskim zaspokajają potrzeby indywidualne i grupowe. Społeczeństwo rozumiane w taki sposób tworzy pomost, który stanowi kompromis miedzy państwem, społeczeństwem i jednostką. Wprowadzenie modelu społeczeństwa obywatelskiego wymaga zatem istnienia pewnego systemu komunikacji społecznej, który służyłby przekazywaniu informacji pomiędzy uczestnikami życia społecznego.

Stała współpraca administracji rządowej z organizacjami pozarządowymi stanowi jedno z najistotniejszych narzędzi służących budowie społeczeństwa obywatelskiego. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przykłada szczególną wagę do realizacji tego zadania.

Wśród komórek organizacyjnych ministerstwa realizujących zadania z zakresu współpracy z III sektorem należy wymienić:

• Departament Analiz i Nadzoru
• Departament Polityki Migracyjnej
  
• Departament Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych.

UWAGA! Departament Zezwoleń i Koncesji MSWiA, który zgodnie z regulaminem organizacyjnym nie realizuje zadań, które można by rozumieć wprost jako „współpraca z organizacjami pozarządowymi” prowadzi sprawy związane:

• z postępowaniami administracyjnymi w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących rozwiązania i likwidacji stowarzyszeń, wydanych przez organy administracji państwowej na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. - Prawo o stowarzyszeniach,
• ze zbiórkami publicznymi w zakresie określonym ustawą z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych (Dz. U. Nr 22, poz. 162 z późn. zm.),
• sprawuje nadzór nad fundacjami i przedstawicielstwami fundacji zagranicznych, dla których Minister jest ministrem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach.

W związku z realizacją tych zadań DZiK:

• prowadzi postępowania administracyjne na wniosek m. in. organizacji pozarządowych,
• analizuje nadsyłane sprawozdania z działalności fundacji i przeprowadzonych zbiórek publicznych, w stosunku do fundacji stosowane są środki nadzoru,
• udziela informacji i wyjaśnień,
• organizuje spotkana w celu omówienia bieżących kwestii.

W celu ułatwienia organizacjom pozarządowym składania wniosków i sprawozdań, na stronach internetowych www.mswia.gov.pl zamieszczono informację dotyczącą procedury ubiegania się o pozwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na zorganizowanie i przeprowadzenie zbiórki publicznej oraz składania sprawozdania ze zbiórki publicznej. Ponadto informacje na temat składania przez fundacje, dla których Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest ministrem właściwym w rozumieniu ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach, sprawozdań ze swojej działalności.