W dniu 19 lutego 2010 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy o dokumentach paszportowych. Najważniejsze zmiany przepisów dotyczą:
- zasad wydawania dokumentów paszportowych dla dzieci do 5 roku życia - co do zasady - zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy dzieciom w tym wieku będą wydawane paszporty tymczasowe; w tym przypadku dzieci nie będą musiały być obecne przy składaniu wniosku paszportowego. Obecność będzie obowiązkowa wyłącznie, gdy na życzenie rodziców dziecku do 5 roku życia będzie wydawany paszport biometryczny,
- terminu ważności paszportów biometrycznych wydawanych na żądanie rodziców dla dzieci do 5 roku życia - dokumenty te będą wydawane z 12 miesięcznym terminem ważności,
- odbioru dokumentu paszportowego dla osoby małoletniej (do 18 roku życia) - obecność małoletniego nie jest obowiązkowa,
- właściwości organów paszportowych w kraju - bez zmian pozostaje zasada, że paszport wydaje organ właściwy ze względu na stałe miejsce pobytu osoby. Natomiast w przypadku braku stałego miejsca pobytu osoby ubiegającej się o paszport, Zniesiona została zatem procedura wyrażania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych zgody na wydanie dokumentu paszportowego z pominięciem właściwości miejscowej, bowiem dokument będzie wydawany przez organ właściwy według ostatniego stałego miejsca pobytu tej osoby. Osobom, które nigdy nie posiadały stałego zameldowania na terytorium kraju, paszporty będą wydawane przez wojewodę właściwego według aktualnego miejsca pobytu,
- jednoznacznego określenia, iż ulgowa opłata za wydanie paszportu będzie przysługiwała wszystkim małoletnim do czasu podjęcia ustawowo określonego obowiązku szkolnego, uczniom i studentom,
- zasad wydawania paszportów tymczasowych przez organy paszportowe w kraju i za granicą,
- zwolnienia z opłaty skarbowej odpisów zupełnych aktów stanu cywilnego wydawanych w celu realizacji dokumentu paszportowego.
Powyższe zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o dokumentach paszportowych i ustawy o opłacie skarbowej, opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 2010 r. Nr 8 poz. 51.
Komunikat dotyczący wydawania paszportów z dwoma cechami biometrycznymi
Od 29 czerwca 2009 r. wydawane w Polsce paszporty zawierać będą drugą cechę biometryczną tj. obok obrazu twarzy, zapis odcisków palców.
Polska rozpoczęła wydawanie paszportów biometrycznych, do tej pory z jedną cechą, 28 sierpnia 2006r. Obowiązek taki nałożyło na kraje członkowskie Unii Europejskiej Rozporządzenie Rady (WE) nr 2252/2004 z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie norm dotyczących zabezpieczeń i danych biometrycznych w paszportach i dokumentach podróży wydawanych przez Państwa Członkowskie. Paszporty biometryczne w sposób wiarygodny określają związek pomiędzy dokumentem a jego posiadaczem, dzięki czemu ograniczają przestępczość związaną z kradzieżą tożsamości i fałszerstwami dokumentów.
Już od 22 czerwca br. w kraju, a nie później niż od 29 czerwca br - poza granicami, każda osoba składająca w punkcie paszportowym wniosek o wydanie paszportu, będzie zobowiązana do złożenia odcisków dwóch palców, polegającego na przyłożeniu palców do urządzenia elektronicznego (czytnika). Urządzenia służące do pobierania odcisków palców są nowoczesne, niebrudzące i łatwe w obsłudze.
Punkty paszportowe zostaną wyposażone w krótkie instrukcje tekstowe oraz w miarę możliwości instrukcje audiowizualne. Odpowiednio przeszkoleni pracownicy organów paszportowych będą udzielać wszelkich niezbędnych informacji i służyć pomocą aby zapewnić sprawną i szybką obsługę osób aplikujących o paszport.
Procedura poboru odcisków palców oraz weryfikacji danych zawartych w paszporcie podczas jego odbioru jest prosta i tylko nieznacznie wydłuży załatwianie sprawy paszportowej.
Odciski palców będą zakodowane w warstwie elektronicznej paszportu jako element identyfikacji i nie będą odwzorowane graficznie w dokumencie (nie będą widoczne).
Odciski palców nie będą gromadzone w ewidencjach paszportowych.
Czas oczekiwania na wydanie paszportu oraz opłaty za jego wydanie nie ulegną zmianie.
Wszystkie paszporty wydane przed 29 czerwca 2009r.- bez względu na ich rodzaj - zachowają ważność do terminów w nich określonych np. paszport wydany w 2000 r. utraci ważność dopiero w 2010 r., paszport wydany w 2007 r. będzie ważny do 2017 r.
Wobec wprowadzenia do paszportów drugiej cechy biometrycznej, w konsulatach RP będzie zainstalowany teleinformatyczny system obsługi spraw paszportowych, który wpłynie na skrócenie czasu oczekiwania na paszport przez osoby wnioskujące o jego wydanie poza granicami kraju.
REGULACJA PRAWNA
Sprawy dotyczące wydawania paszportów obywatelom polskim uregulowane są przepisami:
- ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1027 z późn. zm.),
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 sierpnia 2006r. w sprawie dokumentów paszportowych oraz trybu postępowania w przypadku ujawnienia fałszerstw lub wad w tych dokumentach oraz w sytuacji ich zniszczenia (Dz. U. z 2006 r. Nr 152, poz. 1090),
- Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lutego 2010r. w sprawie opłat za wydanie dokumentu paszportowego oraz ich zwrotu (Dz. U. Nr z 2010 r. Nr 25, poz. 126),
- Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 lutego 2010r. w sprawie ewidencji paszportowych i centralnej ewidencji (Dz. U. z 2010r. Nr 26, poz. 131)
Nadrzędną zasadą określoną w art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych jest prawo każdego obywatela polskiego do otrzymania paszportu. Pozbawienie lub ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przypadki, kiedy organ paszportowy odmawia wydania paszportu określone są w art.17 ust 1. ustawy, a przypadki, kiedy dokument paszportowy ulega unieważnieniu - w art. 38.
Dokumenty paszportowe w okresie ich ważności stanowią własność Rzeczypospolitej Polskiej.
PROCEDURA WYDAWANIA PASZPORTU
Kto wydaje paszport?
Paszporty i paszporty tymczasowe wydaje w kraju - wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego osoby ubiegającej się o paszport, a za granicą - konsul RP.
Co warto wiedzieć?
- Paszport wydawany jest na jedną osobę.
- Paszport jest ważny:
- 10 lat od daty wydania,
- 5 lat dla dzieci w przedziale wiekowym 5 - 13 lat,
- 1 rok (paszport tymczasowy) dla dzieci do lat 5.
- Na żądanie rodziców dla dzieci do lat 5 może być wydany paszport biometryczny z 12 miesięcznym terminem ważności.
- Utrata ważności paszportu nie pozbawia jego posiadacza prawa przybycia na podstawie tego dokumentu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje zwierzchni nadzór nad prowadzeniem spraw dotyczących paszportów i paszportów tymczasowych.
- Od decyzji w sprawach paszportów przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Paszport tymczasowy
Paszport tymczasowy wydawany jest :
- dzieciom do ukończenia 5 roku życia,
- obywatelom polskim przebywającym za granicą na czas oczekiwania na paszport 10-cioletni,
- obywatelom polskim przebywającym w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą w przypadkach nagłych, związanych z chorobą lub pogrzebem członka rodziny,
- osobom przebywającym czasowo w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą na powrót do miejsca stałego pobytu.
Paszporty tymczasowe wydaje w kraju wojewoda, a za granicą konsul.
Paszport tymczasowy jest ważny przez okres w nim wskazany, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od daty wydania.
Paszport tymczasowy nie zawiera biometrii.
Jakie dokumenty należy złożyć aby otrzymać paszport?
Aby otrzymać paszport należy w organie paszportowym złożyć:
- wypełniony wniosek o wydanie dokumentu paszportowego,
- dwie jednakowe kolorowe fotografie spełniające wymogi biometrii,
- w przypadku ubiegania się o paszport po raz pierwszy - odpis skrócony lub zupełny aktu urodzenia,
- odpis skrócony aktu małżeństwa, jeżeli osoba ubiegająca się o wydanie paszportu zawarła związek małżeński za granicą,
- dowód uiszczenia opłaty paszportowej,
Wniosek paszportowy składa się osobiście przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo polskie. Osobiście też odbiera się paszport odczytując dane zawarte w mikroprocesorze.
Jak otrzymać paszport za granicą.
Aby otrzymać polski paszport za granicą należy zgłosić się do konsulatu RP i złożyć takie same dokumenty, jakie wymagane są w kraju. W przypadku sytuacji, w której zachodzi wątpliwość co do posiadania polskiego obywatelstwa, należy przedstawić dokument potwierdzający jego posiadanie, lub poprzez konsulat wystąpić do właściwego urzędu w kraju celem jego wystawienia.
W przypadku osób, które nie posiadają numeru PESEL, z wnioskiem o jego nadanie występuje konsul.
Jak uzyskać paszport dla dziecka:
Do paszportów biometrycznych i paszportów tymczasowych nie można wpisywać dzieci. W imieniu małoletniego wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, chyba że na podstawie orzeczenia sądu jeden z rodziców został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub władza ta została ograniczona. W przypadku braku zgodności stanowisk rodziców lub niemożności uzyskania zgody jednego z nich, zgodę na wydanie paszportu zastępuje orzeczenie sądu rodzinnego. Wniosek złożony przez jednego rodzica wraz z pisemną zgodą drugiego z nich, poświadczoną przez organ paszportowy lub notariusza, uznaje się za złożony wspólnie przez rodziców. Paszport małoletniemu można wydać za granicą za zgodą jednego rodzica wyłącznie z ważnych powodów, o ile przemawia za tym dobro małoletniego, szczególnie jeżeli uzyskanie zgody drugiego rodzica jest niemożliwe, lub znacznie utrudnione.
Ile kosztuje wydanie paszportu?
Opłaty za wydanie paszportu w kraju wynoszą:
- za paszport ważny 10 lat - 140 zł.
- za paszport dla dzieci, które w dniu złożenia wniosku nie ukończyły 13 lat - 60 zł.
- za paszport tymczasowy - 30 zł.
Nie pobiera się opłaty paszportowej:
- od osób, które ukończyły 70 lat,
- osób przebywających w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych, jeżeli ich wyjazd za granicę następuje w celu długotrwałego leczenia lub w związku z koniecznością poddania się operacji,
- osób, które złożyły wniosek o wymianę paszportu z powodu jego wady technicznej,
- żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa, z wyjątkiem żołnierzy zawodowych.
50 % ulga w opłacie paszportowej przysługuje:
- emerytom, rencistom, osobom niepełnosprawnym i współmałżonkom tych osób, pozostających na ich wyłącznym utrzymaniu,
- osobom przebywającym w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych, albo korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych,
- kombatantom i innym osobom będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
- osobom małoletnim do czasu podjęcia ustawowo określonego obowiązku szkolnego, uczniom i studentom.
Częściowo obniżoną opłatę pobiera się w przypadku:
- zmiany nazwiska, imienia lub innych danych wpisywanych do paszportu,
- zmiany wyglądu osoby posiadającej paszport, mogącej utrudnić ustalenie jej tożsamości,
- braku w posiadanym ważnym paszporcie miejsca na wizy i stemple przekroczenia granicy.
Opłatę podniesioną o 200 % ceny wydawanego paszportu pobiera się:
- jeżeli poprzednio posiadany paszport został utracony lub zniszczony z przyczyn zawinionych przez jego posiadacza.
Opłaty za paszporty wydawane za granicą są różne w różnych krajach i regulowane są rozporządzeniem o zasadach pobierania opłat konsularnych oraz ich wysokościach.
Ile wynosi czas oczekiwania na paszport?
Datę wydania paszportu określa organ wydający dokument. Przeciętnie czas oczekiwania na wydanie paszportu w kraju wynosi 30 dni.
Co to jest biometria?
Możemy wyróżnić dwa główne aspekty biometrii:
- Biometrię fizyczno - biologiczną, która przy identyfikacji i weryfikacji osób posługuje się ich fizyczno - biologicznymi cechami i właściwościami
- Linie papilarne
- Geometria dłoni,
- Kształt twarzy,
- Cechy tęczówki,
- Cechy siatkówki,
- Geometria ucha
- Geometria stopy
- Biometrię behawioralną, która przy identyfikacji i weryfikacji osób posługuje się specyficznymi cechami i właściwościami ich zachowania.
- Parametry głosu,
- Wzór podpisu,
- Dynamika i sposób naciskania klawiszy.
Funkcje biometrii
- Po pierwsze techniki biometryczne powinny identyfikować, czyli porównywać wszystkie z wymienionych cech ( zarówno fizyczno - biologiczne, jak i behawioralne). Dla przykładu chodzi tutaj o porównanie jednego konkretnego odcisku palca ze wszystkimi wzorami biometrycznymi dostępnymi w bazie danych,
- Po drugie techniki biometryczne powinny weryfikować te cechy, a zatem albo je autoryzować, albo odrzucać. Dla przykładu pozytywna identyfikacja jednego konkretnego odcisku palca z jednym z dostępnych w bazie danych prowadzi do autoryzacji, zaś w przypadku negatywnej identyfikacji mamy do czynienia z odrzuceniem.
Zagadnienie umieszczania identyfikatorów biometrycznych w dokumentach uregulowane jest obecnie w następujących aktach prawa wspólnotowego:
- Rozporządzenie Rady WE 15139/04 w sprawie standardów zabezpieczeń i identyfikatorów biometrycznych w paszportach obywateli Unii Europejskiej;
- Projekt Rozporządzenia Rady zmieniający Rozporządzenie WE 1683/95 ustanawiające jednolity format wiz;
- Projekt Rozporządzenia Rady zmieniający Rozporządzenie WE 1030/2002 ustanawiające jednolity format pozwoleń na pobyt dla obywateli krajów trzecich.
Więcej informacji na stronachinternetowych urzędów wojewódzkich:
wersja tekstowa
