Komunikat dotyczący wydawania paszportów z dwoma cechami biometrycznymi
Od 29 czerwca 2009 r. wydawane w Polsce paszporty zawierać będą drugą cechę biometryczną tj. obok obrazu twarzy, zapis odcisków palców.
Polska rozpoczęła wydawanie paszportów biometrycznych, do tej pory z jedną cechą, 28 sierpnia 2006r. Obowiązek taki nałożyło na kraje członkowskie Unii Europejskiej Rozporządzenie Rady (WE) nr 2252/2004 z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie norm dotyczących zabezpieczeń i danych biometrycznych w paszportach i dokumentach podróży wydawanych przez Państwa Członkowskie. Paszporty biometryczne w sposób wiarygodny określają związek pomiędzy dokumentem a jego posiadaczem, dzięki czemu ograniczają przestępczość związaną z kradzieżą tożsamości i fałszerstwami dokumentów.
Już od 22 czerwca br. w kraju, a nie później niż od 29 czerwca br - poza granicami, każda osoba składająca w punkcie paszportowym wniosek o wydanie paszportu, będzie zobowiązana do złożenia odcisków dwóch palców, polegającego na przyłożeniu palców do urządzenia elektronicznego (czytnika). Urządzenia służące do pobierania odcisków palców są nowoczesne, niebrudzące i łatwe w obsłudze.
Punkty paszportowe zostaną wyposażone w krótkie instrukcje tekstowe oraz w miarę możliwości instrukcje audiowizualne. Odpowiednio przeszkoleni pracownicy organów paszportowych będą udzielać wszelkich niezbędnych informacji i służyć pomocą aby zapewnić sprawną i szybką obsługę osób aplikujących o paszport.
Procedura poboru odcisków palców oraz weryfikacji danych zawartych w paszporcie podczas jego odbioru jest prosta i tylko nieznacznie wydłuży załatwianie sprawy paszportowej.
Odciski palców będą zakodowane w warstwie elektronicznej paszportu jako element identyfikacji i nie będą odwzorowane graficznie w dokumencie (nie będą widoczne).
Odciski palców nie będą gromadzone w ewidencjach paszportowych.
Czas oczekiwania na wydanie paszportu oraz opłaty za jego wydanie nie ulegną zmianie.
Wszystkie paszporty wydane przed 29 czerwca 2009r.- bez względu na ich rodzaj - zachowają ważność do terminów w nich określonych np. paszport wydany w 2000 r. utraci ważność dopiero w 2010 r., paszport wydany w 2007 r. będzie ważny do 2017 r.
Wobec wprowadzenia do paszportów drugiej cechy biometrycznej, w konsulatach RP będzie zainstalowany teleinformatyczny system obsługi spraw paszportowych, który wpłynie na skrócenie czasu oczekiwania na paszport przez osoby wnioskujące o jego wydanie poza granicami kraju.
REGULACJA PRAWNA
Sprawy dotyczące wydawania paszportów obywatelom polskim uregulowane są przepisami:
- ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1027 z późn. zm.),
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 sierpnia 2006r. w sprawie dokumentów paszportowych oraz trybu postępowania w przypadku ujawnienia fałszerstw lub wad w tych dokumentach oraz w sytuacji ich zniszczenia (Dz. U. z 2006 r. Nr 152, poz. 1090),
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za wydanie dokumentu paszportowego oraz ich zwrotu (Dz. U. z 2006 r. Nr 153, poz. 1091),
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie ewidencji paszportowych oraz centralnej ewidencji (Dz. U. z 2007 r. Nr 121, poz.838).
Nadrzędną zasadą określoną w art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych jest prawo każdego obywatela polskiego do otrzymania paszportu. Pozbawienie lub ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przypadki, kiedy organ paszportowy odmawia wydania paszportu określone są w art.17 ust 1. ustawy, a przypadki, kiedy dokument paszportowy ulega unieważnieniu - w art. 38.
Dokumenty paszportowe w okresie ich ważności stanowią własność Rzeczypospolitej Polskiej.

PROCEDURA WYDAWANIA PASZPORTU
Kto wydaje paszport?
Paszporty i paszporty tymczasowe wydaje w kraju - wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego osoby ubiegającej się o paszport, a za granicą - konsul RP.
Za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych, paszport i paszport tymczasowy może być wydany z pominięciem właściwości miejscowej.

Co warto wiedzieć?
- Paszport wydawany jest na jedną osobę.
- Paszport jest ważny:
- 10 lat od daty wydania,
- 5 lat dla dzieci w przedziale wiekowym 5 - 13 lat,
- 1 rok (paszport tymczasowy) dla dzieci do lat 5.
- Na żądanie rodziców dla dzieci do lat 5 może być wydany paszport 5-letni.
- Utrata ważności paszportu nie pozbawia jego posiadacza prawa przybycia na podstawie tego dokumentu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje zwierzchni nadzór nad prowadzeniem spraw dotyczących paszportów i paszportów tymczasowych.
- W przypadku utraty obywatelstwa polskiego przez osobę, której wydano paszport, organ paszportowy wydaje decyzję o unieważnieniu paszportu.
- Od decyzji w sprawach paszportów przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Paszport tymczasowy
Paszport tymczasowy wydawany jest :
- dzieciom do ukończenia 5 roku życia,
- obywatelom polskim przebywającym za granicą na czas oczekiwania na paszport 10-cioletni, lub na powrót do kraju w przypadku zagubienia paszportu,
- obywatelom polskim przebywającym w kraju w przypadkach nagłych, związanych z chorobą lub pogrzebem członka rodziny albo potrzebą pilnego wyjazdu za granicę.
Paszporty tymczasowe wydaje w kraju wojewoda, a za granicą konsul.
Paszport tymczasowy jest ważny przez okres w nim wskazany, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od daty wydania.
Paszport tymczasowy nie zawiera biometrii.

Jakie dokumenty należy złożyć aby otrzymać paszport?
Aby otrzymać paszport należy w organie paszportowym złożyć:
- wypełniony wniosek o wydanie dokumentu paszportowego,
- dwie jednakowe kolorowe fotografie spełniające wymogi biometrii,
- w przypadku ubiegania się o paszport po raz pierwszy - odpis skrócony lub zupełny aktu urodzenia,
- odpis skrócony aktu małżeństwa, jeżeli osoba ubiegająca się o wydanie paszportu zawarła związek małżeński za granicą,
- dowód uiszczenia opłaty paszportowej,
Wniosek paszportowy składa się osobiście przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo polskie. Osobiście też odbiera się paszport odczytując dane zawarte w mikroprocesorze.

Jak otrzymać paszport za granicą.
Aby otrzymać polski paszport za granicą należy zgłosić się do konsulatu RP i złożyć takie same dokumenty, jakie wymagane są w kraju. W przypadku sytuacji, w której zachodzi wątpliwość co do posiadania polskiego obywatelstwa, należy przedstawić dokument potwierdzający jego posiadanie, lub poprzez konsulat wystąpić do właściwego urzędu w kraju celem jego wystawienia.
W przypadku osób, które nie posiadają numeru PESEL, z wnioskiem o jego nadanie występuje konsul.

Jak uzyskać paszport dla dziecka:
Do paszportów biometrycznych i paszportów tymczasowych nie można wpisywać dzieci. W imieniu małoletniego wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, chyba że na podstawie orzeczenia sądu jeden z rodziców został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub władza ta została ograniczona. W przypadku braku zgodności stanowisk rodziców lub niemożności uzyskania zgody jednego z nich, zgodę na wydanie paszportu zastępuje orzeczenie sądu rodzinnego. Wniosek złożony przez jednego rodzica wraz z pisemną zgodą drugiego z nich, poświadczoną przez organ paszportowy lub notariusza, uznaje się za złożony wspólnie przez rodziców. Paszport małoletniemu można wydać za granicą za zgodą jednego rodzica wyłącznie z ważnych powodów, o ile przemawia za tym dobro małoletniego, szczególnie jeżeli uzyskanie zgody drugiego rodzica jest niemożliwe, lub znacznie utrudnione.

Ile kosztuje wydanie paszportu?
Opłaty za wydanie paszportu w kraju wynoszą:
- za paszport ważny 10 lat - 140 zł.
- za paszport dla dzieci, które w dniu złożenia wniosku nie ukończyły 7 lat - 30 zł.
- za paszport dla dzieci, które ukończyły 7 lat a nie ukończyły lat 13 - 60 zł.
- za paszport tymczasowy dla dzieci - 30 zł.
- za paszport tymczasowy wydawany pozostałym osobom - 45 zł.
Nie pobiera się opłaty paszportowej:
- od osób, które ukończyły 70 lat,
- osób przebywających w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych, jeżeli ich wyjazd za granicę następuje w celu długotrwałego leczenia lub w związku z koniecznością poddania się operacji,
- osób, które złożyły wniosek o wymianę paszportu z powodu jego wady technicznej,
- żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa, z wyjątkiem żołnierzy zawodowych.
50 % ulga w opłacie paszportowej przysługuje:
- emerytom, rencistom, osobom niepełnosprawnym i współmałżonkom tych osób, pozostających na ich wyłącznym utrzymaniu,
- osobom przebywającym w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych, albo korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych,
- kombatantom i innym osobom będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
- uczniom i studentom.
Częściowo obniżoną opłatę pobiera się w przypadku:
- zmiany nazwiska, imienia lub innych danych wpisywanych do paszportu,
- zmiany wyglądu osoby posiadającej paszport, mogącej utrudnić ustalenie jej tożsamości,
- braku w posiadanym ważnym paszporcie miejsca na wizy i stemple przekroczenia granicy.
Opłatę podniesioną o 200 % ceny wydawanego paszportu pobiera się:
- jeżeli poprzednio posiadany paszport został utracony lub zniszczony z przyczyn zawinionych przez jego posiadacza.
Opłaty za paszporty wydawane za granicą są różne w różnych krajach i regulowane są rozporządzeniem o zasadach pobierania opłat konsularnych oraz ich wysokościach.

Ile wynosi czas oczekiwania na paszport?
Datę wydania paszportu określa organ wydający dokument. Przeciętnie czas oczekiwania na wydanie paszportu w kraju wynosi 30 dni.

Co to jest biometria?
Możemy wyróżnić dwa główne aspekty biometrii:
- Biometrię fizyczno - biologiczną, która przy identyfikacji i weryfikacji osób posługuje się ich fizyczno - biologicznymi cechami i właściwościami
- Linie papilarne
- Geometria dłoni,
- Kształt twarzy,
- Cechy tęczówki,
- Cechy siatkówki,
- Geometria ucha
- Geometria stopy
- Biometrię behawioralną, która przy identyfikacji i weryfikacji osób posługuje się specyficznymi cechami i właściwościami ich zachowania.
- Parametry głosu,
- Wzór podpisu,
- Dynamika i sposób naciskania klawiszy.
Funkcje biometrii
- Po pierwsze techniki biometryczne powinny identyfikować, czyli porównywać wszystkie z wymienionych cech ( zarówno fizyczno - biologiczne, jak i behawioralne). Dla przykładu chodzi tutaj o porównanie jednego konkretnego odcisku palca ze wszystkimi wzorami biometrycznymi dostępnymi w bazie danych,
- Po drugie techniki biometryczne powinny weryfikować te cechy, a zatem albo je autoryzować, albo odrzucać. Dla przykładu pozytywna identyfikacja jednego konkretnego odcisku palca z jednym z dostępnych w bazie danych prowadzi do autoryzacji, zaś w przypadku negatywnej identyfikacji mamy do czynienia z odrzuceniem.
Zagadnienie umieszczania identyfikatorów biometrycznych w dokumentach uregulowane jest obecnie w następujących aktach prawa wspólnotowego:
- Rozporządzenie Rady WE 15139/04 w sprawie standardów zabezpieczeń i identyfikatorów biometrycznych w paszportach obywateli Unii Europejskiej;
- Projekt Rozporządzenia Rady zmieniający Rozporządzenie WE 1683/95 ustanawiające jednolity format wiz;
- Projekt Rozporządzenia Rady zmieniający Rozporządzenie WE 1030/2002 ustanawiające jednolity format pozwoleń na pobyt dla obywateli krajów trzecich.

Więcej informacji na stronachinternetowych urzędów wojewódzkich: