Współpraca z organizacjami pozarządowymi w zakresie ratownictwa i ochrony ludności
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawując nadzór nad ratownictwem górskim i wodnym zleca zadania społecznym organizacjom ratowniczym. Zlecanie zadań odbywa się na podstawie Decyzji Nr 35 Dyrektora Generalnego MSWiA z dnia 17 września 2003 r. w sprawie przygotowania i obiegu dokumentów dotyczących zlecania przez Ministra SWiA zadań jednostkom nie zaliczonym do sektora finansów publicznych.
Współpraca resortu spraw wewnętrznych z organizacjami pozarządowymi działającymi w zakresie ratownictwa i ochrony ludności opiera się m.in. na podstawie porozumień zawieranych przez poszczególnych Komendantów Głównych jednostek podległych MSWiA (np.: na podstawie Porozumienia z 30 czerwca 1998 roku zawartego pomiędzy Komendantem Głównym PSP a Polskim Czerwonym Krzyżem w sprawie współpracy w niesieniu pomocy osobom poszkodowanym w następstwie katastrof i klęsk żywiołowych).
Od 1 stycznia 2004 roku wejdzie w życie Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z dnia 18 listopada 2003 r.), która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek realizacji zadań publicznych we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Współpraca będzie odbywać się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.
Co reguluje ustawa? (art. 1)
prowadzenie działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe i korzystanie z tej działalności przez organy administracji publicznej w celu wykonywania zadań publicznych;
uzyskiwanie przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowanie organizacji pożytku publicznego;
sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem działalności pożytku publicznego;
warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy oraz korzystania z tych świadczeń.
Co to jest wg ustawy działalność pożytku publicznego? (art. 3. 1)
prowadzona przez organizacje pozarządowe i inne uprawnione podmioty działalność społecznie użyteczna w sferze zadań publicznych, którą oprócz organizacji pozarządowych wykonują również podmioty kościelne, a także stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;
działalność może być prowadzona jako działalność odpłatna lub jako działalność nieodpłatna. Dochód z działalności odpłatnej w całości zostaje przekazany na realizację zadań należących do sfery zadań publicznych lub celów statutowych. (art. 7.)
Co to są organizacje pozarządowe? (art. 3. 2)
niebędące jednostkami finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia.
(Przepisów ustawy nie stosuje się w odniesieniu do partii politycznych, związków zawodowych i organizacji pracodawców, samorządów zawodowych, fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, fundacji utworzonych przez partie polityczne oraz spółek działających na podstawie przepisów o kulturze fizycznej).
Jakie organizacje i podmioty mogą być organizacjami pożytku publicznego? (art. 20)
organizacje pozarządowe, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego lub podmioty działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli m.in.:
- prowadzą działalność na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy wyodrębnionej ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa;
- nie prowadzą działalności gospodarczej albo prowadzą działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych;
- posiadają statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego, który nie podlega w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru;
- posiadają statut, w którym przewidziane są ograniczenia dotyczące wykorzystywania majątku organizacji oraz dokonywania zakupów od podmiotów związanych z członkami organizacji;
- podlegają wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego;
- sporządzają roczne sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności oraz podają je do publicznej wiadomości,
- sporządzają i ogłaszają roczne sprawozdanie finansowe także wówczas, gdy obowiązek jego sporządzenia oraz ogłoszenia nie wynika z przepisów o rachunkowości,
- przekazują wyżej wymienione sprawozdania ministrowi właściwemu ds. zabezpieczenia społecznego.
Jakie przywileje wynikają z ustawy dla organizacji pożytku publicznego? (art. 24)
użytkowanie nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na szczególnych warunkach,
osoby fizyczne mogą dobrowolnie przekazywać 1% podatku dochodowego na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego,
zwolnienie od: podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od nieruchomości, opłat od czynności cywilnoprawnych (np. umów), opłat skarbowych i sądowych w odniesieniu do prowadzonej działalności pożytku publicznego,
możliwość nieodpłatnego informowania o prowadzonej działalności poprzez jednostki publicznej radiofonii i telewizji,
do odbycia służby zastępczej w organizacji pożytku publicznego mogą zostać skierowani poborowi.
Zasady współpracy między administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi (art. 5)
Ustawa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek realizacji zadań ze sfery publicznej we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Współpraca odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.
Współpraca ma polegać na:
- zlecaniu organizacjom pozarządowym realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie;
- wzajemnym informowaniu się o planowanych kierunkach działalności i współdziałania w celu zharmonizowania tych kierunków;
- konsultowania z organizacjami pozarządowymi odpowiednio do zakresu ich działania, projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji;
- tworzenia wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym, złożonych z przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz przedstawicieli właściwych organów administracji publicznej.
Procedura zlecania zadań publicznych organizacjom pozarządowym (art. 11)
ogłoszenie otwartego konkursu ofert, w zależności od rodzaju zadania, w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim lub lokalnym oraz Biuletynie Informacji Publicznej, a także w siedzibie organu administracji publicznej w miejscu przeznaczonym na zamieszczanie ogłoszeń,
rozpatrzenie ofert,
zawarcie umowy o powierzenie zadania,
kontrola i ocena realizacji zadania,
sprawozdania z realizacji zadania.
Wzór oferty realizacji zadania publicznego, umowy o jego wykonanie oraz sprawozdanie z wykonania tego zadania określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003r. (Dz.U.03.193.1891)
(Powierzenie zadań może nastąpić w innym trybie, jeżeli dane zadania można zrealizować efektywniej w sposób określony w odrębnych przepisach, w szczególności poprzez zakup usług na zasadach i w trybie określonych w przepisach o zamówieniach publicznych, przy porównywalności metod kalkulacji kosztów oraz porównywalności opodatkowania).
Rada Działalności Pożytku Publicznego
Funkcję opiniodawczo-doradczą wobec organizacji pożytku publicznego pełni, powołana 7 listopada 2003 roku Decyzją Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Rada Działalności Pożytku Publicznego. Członkami Rady są przedstawiciele rządu (5 osób), samorządu terytorialnego (5 osób) oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych (10 osób).. Przedstawicielem resortu spraw wewnętrznych i administracji w Radzie jest Podsekretarz Stanu w MSWiA Pan Tadeusz Matusiak
zadania Rady:
- wyrażanie opinii w sprawach dotyczących stosowania ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie,
- wyrażanie opinii o rządowych projektach aktów prawnych dotyczących działalności pożytku publicznego oraz wolontariatu,
- udzielanie pomocy i wyrażanie opinii w przypadku sporów między organami administracji publicznej a organizacjami pożytku publicznego,
- zbieranie i dokonywanie analizy informacji o prowadzonych kontrolach i ich skutkach,
- uczestniczenie w postępowaniu kontrolnym,
- wyrażanie opinii w sprawach zadań publicznych, zlecania tych zadań do realizacji przez organizacje pozarządowe oraz inne podmioty,
- tworzenie, we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami mechanizmów informowania o standardach prowadzenia działalności pożytku publicznego oraz o stwierdzonych przypadkach naruszenia tych standardów.
Rada ma prawo:
- powoływać ekspertów;
- zapraszać do uczestnictwa w jej posiedzeniach przedstawicieli organów administracji publicznej i organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów niereprezentowanych w Radzie,
- zlecać przeprowadzanie badań i opracowanie ekspertyz związanych z realizacją jej zadań.
Obsługę administracyjno-biurową Rady zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
Obowiązki, jakie nakłada ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na ministra właściwego ds. wewnętrznych
nadzór nad działalnością organizacji pożytku publicznego, działających w zakresie ratownictwa i ochrony ludności, dotyczący realizacji zleconych zadań publicznych oraz prawidłowości korzystania z uprawnień określonych w ustawie (art. 28. 2),
kontrola właściwego wykonania przez organizacje pożytku publicznego zadań zleconych
(art. 29),
udział w Radzie Działalności Pożytku Publicznego.
Organizacje mogące starać się o status organizacji pożytku publicznego, których działalność jest nadzorowana przez ministra właściwego ds. wewnętrznych
Organizacje realizujące zadania w zakresie:
upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa;
ratownictwa i ochrony ludności;
pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą.
Podstawy dotychczasowej współpracy Departamentu Bezpieczeństwa Powszechnego z organizacjami pozarządowymi
Ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (Dz.U. z 1999 r., Nr 82, poz. 928),
Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz.U. z 2002 r., Nr 62, poz.558),
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ( Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz.1229),
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz.855),
Ustawa z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych, (Dz.U. z 1998 r., Nr 115, poz. 1014 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 1 marca 2002 roku o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002 r., Nr 25, poz. 253),
Decyzja Nr 35 Dyrektora Generalnego MSWiA z dnia 17 września 2003 r. w sprawie przygotowywania i obiegu dokumentów dotyczących zlecania przez Ministra SWiA zadań jednostkom nie zaliczonym do sektora finansów publicznych,
Decyzja nr 44 Dyrektora Generalnego z dnia 26 sierpnia 2002 r. zmieniająca decyzję w sprawie zatwierdzenia wewnętrznego regulaminu organizacyjnego Departamentu Bezpieczeństwa Powszechnego MSWiA,
Zarządzenie nr 7 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 maja 2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego MSWiA,
Zarządzenie nr 18 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2000 roku o powołaniu Rady ds. Ratownictwa Ochotniczego.
|
|